ความเชื่อและข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ “ยาเม็ดคุมกำเนิด”

ความเชื่อและข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ “ยาเม็ดคุมกำเนิด”

นายหมอยา

 รูปภาพ

ผมมีร้านยาของตัวเองร้านเล็กๆในหมู่บ้านย่านชานเมืองอยู่ร้านนึง ตั้งใจจะเป็นที่พึ่งของชาวบ้านในการใช้ยารักษา กรณีเจ็บป่วยเล็กๆ น้อยๆ หากเป็นมากๆ ค่อยไปถึงมือหมอ ลูกค้าก็ไม่เยอะมากเหมือนกับในเมืองครับ แต่ก็ไม่เหงา ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นชาวบ้านในละแวกนั้น “ยาเม็ดคุมกำเนิด” ก็เป็นหนึ่งในยาที่ได้จ่ายอยู่บ่อยๆ ลูกค้าที่มาซื้อยานี้ จะมีวัตถุประสงค์ในการใช้ยาแตกต่างกันไป บ้างก็มีความเชื่อหรือได้รับข้อมูลมาผิดๆกันก็มี บทความในตอนนี้จะขอพูดถึง ข้อมูลที่ได้รับมาผิดๆ หรือความเชื่อผิดๆ และข้อเท็จจริงเกี่ยวกับยาเม็ดคุมกำเนิดกันครับ

  • ยาเม็ดคุมกำเนิดรักษาสิวได้??

ความเชื่อ : เชื่อว่ายาเม็ดคุมกำเนิดสามารถรักษาสิวได้ทุกประเภท

ข้อเท็จจริง : ก่อนอื่นเราต้องทราบก่อนว่า “สิว” นั้นมีหลายชนิด (ลองกลับไปอ่าน “เรื่องสิวๆ” ที่ได้เขียนไว้ก่อนหน้า นี้นะครับ) สิวที่สามารถรักษาด้วยการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดนั้น จะเป็นสิวที่มีสาเหตุมาจากมีฮอร์โมนเพศชาย มากเกินไปครับ คุณผู้หญิง (เน้นที่คุณผู้หญิงนะครับ เพราะคุณผู้ชายไม่แนะนำให้รักษาสิวด้วยการรับประทานยาเม็ด คุมกำเนิด) ที่มีลักษณะเช่นนี้ จะมีอาการใบหน้ามัน ขนดก เช่น มีหนวด มีขนแขน ขนขาเยอะ บางคนมักเป็นสิวในช่วงก่อนและหลังมีประจำเดือน (ซึ่งเป็นช่วงที่คุณผู้หญิงมีการสร้างฮอร์โมนเพศชายเยอะ) ถ้ามีลักษณะเข้าข่ายแบบนี้ ยาเม็ดคุมกำเนิดก็เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับใช้ในการรักษาสิว ทีนี้ก็ไม่ใช่ว่ายาเม็ดคุมกำเนิดทุกตัวจะรักษาสิวได้ ยาเม็ดคุมกำเนิดที่จะรักษาสิวได้ ต้องมีฮอร์โมนที่ออกฤทธิ์ในการต้านฮอร์โมนเพศชายได้ (เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า antiandrogenic effect ครับ) เช่น ฮอร์โมน Cyproterone acetate (ยี่ห้อที่มีฮอร์โมนชนิดนี้อยู่ เช่น ไดแอน (Diane), พรีม (Preme), ซูซี่ (Sucee) เป็นต้น หรือมีฮอร์โมน Gestodene (ยี่ห้อที่มีฮอร์โมนชนิดนี้อยู่ เช่น มินิดอซ (Minidoz) เป็นต้น) นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่อาจจะทำให้เกิดสิวต่างๆ เช่น อาหารจำพวกนมและผลิตภัณฑ์จากนม (นมข้นหวาน, โยเกิร์ต, เค้ก) อาหารที่รสหวานจัด เช่น ช็อคโกแลต และอาหารที่มี

  • ยาเม็ดคุมกำเนิดลดนำ้หนักได้??

ความเชื่อ : มีลูกค้าอยู่หลายรายที่มีขอซื้อยาเม็ดคุมกำเนิดที่ร้านเพื่อใช้ในการลดนำ้หนัก เชื่อว่ายาเม็ดคุมกำเนิดสามารถทำให้น้ำหนักลดลงได้ ทำให้ผอม ไม่อ้วน

ข้อเท็จจริง : ก่อนอื่นต้องขอบอกก่อนนะครับว่าไม่แนะนำให้ใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดเพื่อลดน้ำหนัก และสาเหตุของการอ้วนนั้นในแต่ละคนก็แตกต่างกันไป บางคนมีสาเหตุมาจากการกินเยอะ ก็ต้องลดเรื่องการกินลง บางคนกินน้อย แต่ไม่ออกกำลังกายก็เลยอ้วน ก็ต้องแนะนำให้ออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ (แต่จริงๆ ต้องยอมรับว่ามันทำได้ยาก คนเราจึงใช้วิธีลัดด้วยการกินยาเพื่อลดน้ำหนักครับ) ทีนี้มาดูข้อเท็จจริงของยาเม็ดคุมกำเนิดสำหรับประเด็นนี้กันบ้าง มียาเม็ดคุมกำเนิดรุ่นใหม่ๆ ครับ ที่มีคุณสมบัติในการขับน้ำออกจากร่างกายได้ ทำให้คนเราไม่บวมน้ำ แต่ไม่ได้ทำให้ผอมนะครับ ลดการสะสมไขมันใต้ผิวหนัง ยาเม็ดคุมกำเนิดประเภทนี้จึงเหมาะที่จะแนะนำให้สำหรับคนที่มีน้ำหนักมากและจำเป็นต้องรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดนี้จะมีฮอร์โมนชนิดหนึ่งชื่อ Drospirenone ซึ่งมีคุณสมบัติต้านฮอร์โมนเพศชายและช่วยขับน้ำได้ด้วย ยี่ห้อที่มีฮอร์โมนชนิดนี้ เช่น ยาสมิน (Yasmin), ยาซ (Yaz) เป็นต้น

  • ยาเม็ดคุมกำเนิดทำให้ผิวสวยใส??

ความเชื่อ : เชื่อว่าการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดทำให้ผิวสวยใส

ข้อเท็จจริง : ถ้านอกเหนือจากการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายให้ครบ 5 หมู่แล้ว ปัจจัยหนึ่งที่ทำให้คุณผู้หญิงมีผิวพรรณที่เปล่งปลั่งสวยงามนั้นอาจจะมาจากฮอร์โมน โดยเฉพาะฮอร์โมนเอสโตรเจน ซึ่งไอ้เจ้าฮอร์โมนชนิดนี้เนี่ยในตอนจะเข้าวัยรุ่นมันจะทำให้คุณผู้หญิงมีหน้าอกและสะโพกที่ขยายใหญ่ขึ้น ทำให้ผิวพรรณเปล่งปลั่งมีน้ำมีนวล เมื่อย่างเข้าสู่วัยทอง ฮอร์โมนชนิดนี้จะลดลง ผิวพรรณเราก็จะแห้งเหี่ยวลงไป ทีนี้ถ้าถามว่าถ้ารับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดจะทำให้ผิวสวยใสได้จริงหรือไม่ คำตอบก็ต้องบอกว่า “อาจจะจริง” ที่ตอบแบบนี้ก็เพราะว่าในยาเม็ดคุมกำเนิดนั้นมีฮอร์โมนเอสโตรเจนซึ่งทำให้ผิวสวยใสได้จริง โดยเฉพาะในสูตรที่มีเอสโตรเจนในขนาดสูงๆ แต่!!!!! ต้องระวังให้ดีนะครับ ฮอร์โมนเอสโตรเจนในขนาดสูงๆนั้น ก็ทำให้เราเสี่ยงต่อการ “เกิดฝ้า” ได้สูงเช่นกัน

  • ยาเม็ดคุมกำเนิดช่วยลดอาการหงุดหงิดก่อนวันนั้นของเดือน??

ความเชื่อ : เชื่อว่ายาเม็ดคุมกำเนิดสามารถช่วยลดอาการหงุดหงิด ฉุนเฉียว โมโหง่าย

ข้อเท็จจริง : อาการที่กล่าวมาข้างต้นนั้นเป็นอาการที่มักจะเกิดขึ้นก่อนมีประจำเดือน อาการเหล่านี้จะแบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ 1) อาการทางกาย เช่น มีอาการปวดคัดตึงเต้านม ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ อยากอาหาร น้ำหนักขึ้น และ 2) อาการทางใจ เช่น หงุดหงิด โมโหง่าย กระวนกระวาย เครียด สับสน ซึมเศร้า ไม่มีสมาธิ หรืออารมณ์แปรปรวน เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย ข้อเท็จจริงคือมียาเม็ดคุมกำเนิดบางชนิดที่ได้ผลดีในการลดอาการเหล่านี้ โดยเป็นสูตรที่มีการหลั่งฮอร์โมนใกล้เคียงกับธรรมชาติ เช่น สูตรยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีเม็ดฮอร์โมน 24 เม็ด และเม็ดแป้ง 4 เม็ด และฮอร์โมน drospirenone (เช่น ยี่ห้อ YAZ)

 

คำเตือนเกี่ยวกับการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิด

เนื่องจากปัจจุบันมีคนใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดเพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากป้องกันการตั้งครรภ์ดังที่ได้กล่าวมาข้างต้น ดังนั้นก่อนใช้ยาชนิดนี้ควรศึกษาข้อดีข้อเสียก่อนใช้ คุณผู้หญิงบางคนไม่ควรใช้ยาเม็ดคุมกำเนิด เช่น ผู้ป่วยโรคมะเร็งเต้านม โรคตับ ปวดศีรษะไมเกรน หรือโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดและหัวใจ ดังนั้นก่อนใช้ยาควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรใกล้บ้านนะคร้าบบบบ